Kontrast: włącz / wyłącz
Klinika Hematologii i Transplantacji Szpiku

Oddział Hematologii i Transplantacji Szpiku


Lekarz kierujący Oddziałem

Profesor dr hab.n.med. Mirosław Markiewicz

Podstawowe Informacje

W skład Katedry i Oddziału Hematologii i Transplantacji Szpiku wchodzą:

  • Oddział Hematologii:
    • 2 odcinki (I, II odcinek),
    • 67 łóżek,
    • 9 łóżek Odcinek Zabiegów Dziennej Chemioterapii
    • 26 stanowisk z filtrowanym powietrzem w systemie jałowego nadciśnienia, z łazienką, telewizorem, telefonem i dwustronną komunikacją audiowizualną,
    • Pododdział Leczeń Dziennych
    • Poradnia Hematologiczna i Immunologii
    • Poradnia Transplantacji Szpiku
    • Pracownia Napromieniania Krwi
    • Pracownia Inżynierii Szpiku i Banku Komórek
  • Laboratorium Hematologii:
    • Pracownia Cytogenetyki
    • Pracownia Typizacji Komórek
    • Pracownia Biologii Molekularnej
    • Pracownia Badań Rutynowych
    • Pracownia Cytaferez

Dane kontaktowe

Oddział Hematologii i Transplantacji Szpiku
ul. Henryka Dąbrowskiego 25
40-032 Katowice

sekretariat: +48 32 2591 281 oraz +48 32 2562 858
fax: +48 32 2554 985
koordynator d/s przeszczepów: +48 32 2090 615 lub +48 32 2591 346
poradnia: +48 32 2591 207
email: klinhem@sum.edu.pl

Historia

Klinika Hematologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach powstała w 1980 roku na bazie Oddziału Hematologii i I Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych, której Kierownikiem był zasłużony hematolog prof. dr hab. n. med. Józef Japa. W latach 1980–2007 Kliniką Hematologii kierował prof. dr hab. n. med. Jerzy Hołowiecki, w latach 2008 do 30.04.2017 prof. dr. hab. n. med. Sławomira Kyrcz-Krzemień, a od 01.05.2017 r. Kliniką kieruje prof. dr hab. n. med. Mirosław Markiewicz. W 1999 r. Klinika przekształciła się w Katedrę i Klinikę Hematologii i Transplantacji Szpiku. Katedra i Klinika prowadzi swą działalność w ramach Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego im. Andrzeja Mielęckiego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Szpital obchodził w 2015 r. 120-lecie swej działalności.

W ostatnich latach odnotowuje się dynamiczny wzrost liczby wykonywanych transplantacji z realizacją –ponad 200 przeszczepów rocznie, w tym ponad 2/3 z allogenicznych transplantacji od dawców niespokrewnionych.

Działalność medyczna

Od lat Klinika stanowi ośrodek referencyjny. Leczonych jest w niej corocznie 10000 pacjentów z województwa śląskiego i kilkuset chorych z całej Polski i z zagranicy. W 2003 i 2005 roku Klinika została uznana najlepszym ośrodkiem hematologii i przeszczepiania szpiku w Polsce w rankingu Newsweek Poland.

Główne kierunki medycznej działalności leczniczej:

  • Diagnostyka i leczenie chorób nowotworowych układu krwiotwórczego: białaczek ostrych i przewlekłych, chłoniaka Hodgkina, chłoniaków nieziarniczych, szpiczaka plazmocytowego i innych.
  • Diagnostyka i leczenie niedokrwistości, skaz krwotocznych, uszkodzeń szpiku i zaburzeń immunologicznych.
  • Transplantacje szpiku:
  • allogeniczne od dawców rodzinnych
  • allogeniczne od dawców niespokrewnionych
  • transplantacje autologiczne
  • transplantacje komórek macierzystych i progenitorowych z krwi obwodowej, w tym z pozytywną selekcją metodą immunomagnetyczną CliniMACS (15.09.1994 przeprowadzono pierwszą tego typu procedurę w Polsce).

W Klinice wykonywana jest największa w Polsce liczba transplantacji szpiku. Od 26.04.1991 do 31.03.2017 wykonano łącznie 3734 transplantacji, w tym:

  • 2213 autologicznych
  • 1521 allogenicznych, w tym:
  • 618 od dawców rodzinnych
  • 903 od dawców niespokrewnionych
  • Według raportu EBMT z 2010 roku spośród 624 ośrodków, Klinika w 2009 roku stała się trzecim największym ośrodkiem transplantacji szpiku w Europie po Instytucie Leczenia Raka Paolli-Calmettes w Marsylii i Klinice Uniwersyteckiej w Heidelbergu (PAP).

Wyposażenie i procedury związane z przeszczepieniem szpiku:

  • oczyszczanie komórek krwiotwórczych szpiku i komórek krwi obwodowej z komórek nowotworowych metodą immunomagnetyczna pozytywna i negatywna (CliniMACS)
  • aferezy: plazmafereza, leukafereza, trombafereza, izolowanie komórek progenitorowych z krwi do przeszczepienia
  • własne źródło napromieniowywania preparatów krwiopochodnych
  • własne urządzenie do leczenia promieniami UVB reakcji GVH
  • ruchomy rentgen i USG, pracownia endoskopii
  • badanie fenotypów białaczek i chłoniaków, określanie stanu immunologicznego
  • badanie choroby resztkowej oraz komórek macierzystych u chorych transplantowanych
  • diagnostyka zaburzeń chromosomalnych
  • określenie genotypu komórek nowotworowych w wybranych schorzeniach nowotworowych
  • badanie onkogenów oraz kwasów nukleinowych wirusów w stanach immunosupresji
  • Oddział współpracuje z dwoma Zakładami Radioterapii w Katowicach i Gliwicach, co między innymi umożliwia stosowanie naświetlania całego ciała w ramach przygotowania do transplantacji szpiku.

Transplantacje allogeniczne szpiku od dawców niespokrewnionych

W dniu 17.02.1997r. w Katowicach przeprowadzono pierwszą w Polsce transplantację szpiku od dawcy niespokrewnionego. Od tej pory wykonano 393 tego typu zabiegów. Wskazaniem do nich były: przewlekła białaczka szpikowa, ostre białaczki, zespoły mielodysplastyczne, ciężka anemia plastyczna, nocna napadowa hemoglobinuria. Większość dawców pochodziła z rejestrów zagranicznych: holenderskiego, włoskiego, niemieckiego, czeskiego, angielskiego, belgijskiego, australijskiego i amerykańskiego. Klinika wspiera tworzenie polskiego rejestru dawców niespokrewnionych.

14 grudnia 1999 roku wykonano w Katowicach pierwszy przeszczep szpiku od polskiego dawcy niespokrewnionego dla polskiego pacjenta.

Działalność dydaktyczna Oddziału

  • zajęcia ze studentami V roku- wykłady i ćwiczenia z zakresu chorób wewnętrznych oraz diagnostyki laboratoryjnej
  • zajęcia ze studentami VI roku- ćwiczenia z lecznictwa ambulatoryjnego
  • zajęcia w języku angielskim dla studentów anglojęzycznych, głównie amerykańskich, z zakresu hematologii klinicznej
  • organizowanie wykładów w ramach Polskiej Szkoły Hematologii odbywającej się dwa razy do roku
  • kursy specjalizacyjne w ramach hematologii i transplantologii klinicznej
  • organizowanie Warsztatów Transplantacji Szpiku odbywających się raz w roku
  • udział w organizowaniu Europejskiej Szkoły Hematologii (w 2002 i 2006 roku odbyły się połączone sesje Polskiej i Europejskiej Szkoły Hematologii)

Techniki Leczenia

Techniki badawcze i lecznicze:

  • izolacja komórek macierzystych z krwi obwodowej i ze szpiku kostnego w separatorach komórkowych Spectra Optia 10100 (3 stanowiska), Spectra Cobe (1 stanowisko)
  • metoda immunofluorescencji przepływowej z wykorzystaniem cytometru przepływowego Coulter Epics XL i FACS CANTO II badania immunofenotypu komórek nowotworowych i prawidłowych
  • długo- i krótkoterminowe hodowle szpiku, badania kariotypu metodami cytogenetyki klasycznej i molekularnej, wykorzystanie techniki FISH w poszukiwaniu nieprawidłowości o istotnym znaczeniu rokowniczym np. del13 w szpiczaku plazmocytowym czy delecji 17 w przewlekłej białaczce limfocytowej.
  • elektroforeza kwasów nukleinowych
  • technika PCR (np. BCR/ABL metoda jakościowa i ilościowa, PML/RAR-alfa, bcl-2, CMV, EBV, CBF/MYH11, AML1/ETO, FLT3-ITD., JAK2V617F, FIP1L1-PDGFRA, WT1, mieszany chimeryzm)
  • metody immunoenzymatyczne i biomolekularne – do badań wirusologicznych, oznaczania poziomu leków itp. analizator AXSYM
  • analizatory hematologiczne – Sysmex 2000 i Sysmex 2100.

Kwalifikacje do przeszczepów

Kwalifikacje do przeszepu szpiku kostnego odbywają się w każdy wtorek o godzinie 11.30 w budynku Oddziału.

Do skierowania i zakwalifikowania do zabiegu potrzebny jest dokument potwierdzający, że z osobą skierowaną została przeprowadzona rozmowa o korzyściach i ew. powikłaniach zabiegu (zgodnie z ustawą o „Przeszczepianiu Komórek, Tkanek, i Narządów w Polsce”).

Osoba kierowana winna posiadać:

Skierowanie do kwalifikacji do transplantacji szpiku z ośrodka kierującego
Dokumentację medyczną dotyczącą przebiegu choroby i leczenia (karty wypisowe, aktualne wyniki badań, ewent. dokumentacja radiologiczna)
Prosimy o kontakt z Sekretariatem Oddziału (tel. +48 32 2591 281 lub +47 32 256-28-58) celem zapisania do kwalifikacji i potwierdzenia przyjazdu w danym dniu.

Instytucje i Stowarzyszenia kooperujące z Oddziałem

  • Fundacja przy Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym im. A. Mielęckiego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, ul. Francuska 20-24, Katowice
  • Stowarzyszenie Pacjentów Chorych na Hemofilię
  • Polskie Towarzystwo Hematologów i Transfuzjologów – oddział Katowice
  • Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, Katowice ul. Raciborska 15

Współpraca międzynarodowa Katedry i Oddziału Hematologii i Transplantacji Szpiku Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach

Klinika prowadzi szeroką działalność naukową, uczestnicząc w licznych, krajowych i międzynarodowych projektach badawczych. Znaczna część badań jest realizowana w ramach grantów przyznanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a także na zasadzie współpracy w ramach wieloośrodkowych grup roboczych.

We współpracy z ośrodkami Polskiej Grupy ds. Leczenia Białaczek u dorosłych opracowano programy terapeutyczne leczenia chorych z ostrymi białaczkami szpikowymi i limfoblastycznymi.

W odniesieniu do ostrej białaczki szpikowej przeprowadzono we współpracy z innymi ośrodkami w kraju, randomizowane badanie kliniczne wykazując korzystny wpływ 2-chlorodeoksyadenozyny dodanej do standardowego schematu indukującego. Wyniki tych badań były przedmiotem licznych wystąpień na prestiżowych sympozjach międzynarodowych oraz publikacji w czasopiśmie Leukemia.

W naszym ośrodku opracowano i wdrożono program leczenia indukującego ostrej białaczki limfoblastycznej. Zwrócono uwagę na znaczenie rokownicze tzw. choroby resztkowej w tej populacji pacjentów. Wyniki opublikowano w British Journal of Haematology.

W ramach współpracy z Polską Grupą ds. Leczenia Chłoniaków oraz Polską Grupą Szpiczakową prowadzono badania nad skutecznością nowych rozwiązań terapeutycznych u chorych z przewlekłą białaczką limfocytową i szpiczakiem plazmocytowym.

Zespół lekarzy Kliniki udowodnił skuteczność bardzo małych dawek inhibitora kinaz tyrozynowych-imatinibu w leczeniu chorych z przewlekłą białaczką eozynofilową. W oparciu o dużą grupę pacjentów z zespołem hipereozynofilowym, wyselekcjonował spośród nich chorych ze zwiększonym ryzykiem rozwoju chłoniaka z linii T. Wyniki badań przedstawiono w British Journal of Haematology i Haematologica.

Znaczących osiągnięć naukowych zespół Klinki dokonał w transplantologii szpiku. Przeprowadzono badania mające na celu optymalizację procedury przeszczepienia szpiku, w tym doboru dawców niespokrewnionych. Zwrócono uwagę na istotną rolę słabych antygenów zgodności tkankowej oraz KIR. Klinika brała udział jako jedyny ośrodek z krajów Europy Środkowo-Wschodniej w badaniach zróżnicowania fenotypów słabych antygenów zgodności tkankowej w światowych populacjach w ramach Warsztatów Słabych Antygenów zorganizowanych przez Uniwersyteckie Centrum Medyczne w Leiden. Wyniki analiz przedstawiono w Plos Genetics, Bone Marrow Transplantation i Blood. Wdrożono także protokoły leczenia o zredukowanej toksyczności. Opracowano nowe sposoby leczenia powikłań poprzeszczepowych tj. wybiórczej aplazji linii czerwonokrwinkowej. Klinika koordynuje w kraju Program Transplantacji Allogenicznej u osób powyżej 55 roku życia w ramach międzyośrodkowej, kooperacyjnej współpracy.

Dzięki prowadzeniu międzynarodowych badań klinicznych, uzyskano dostęp do najnowocześniejszych osiągnięć hematologii. W tutejszej Klinice stosuje się szereg nowych tzw. celowanych leków np. przeciwciała monoklonalne skierowane przeciwko antygenowi CD23 u chorych z przewlekłą białaczką limfocytową, przeciwko antygenowi CD30 u chorych z chłoniakiem Hodgkina, czy inhibitory kinaz tyrozynowych II generacji tj. nilotinib lub bosutinib.

Akredytacje i certyfikaty

Zespół oddziału składa się z ponad 150 pracowników w tym 29 lekarzy, 78 pielęgniarek, 12 sanitariuszy, 16 biologów i techników analityki medycznej, 2 koordynatorów transplantacji, rehabilitanta, farmaceuty, 2 dietetyczek i 6 pracowników administracji.

W zespole lekarzy są doświadczeni pracownicy kliniczni, posiadający specjalizację z chorób wewnętrznych, hematologii i transplantologii klinicznej. Trzech lekarzy posiada licencje Ministerstwa Zdrowia na transplantacje allogeniczne i autologiczne komórek krwiotwórczych, a dodatkowo czterech lekarzy ma licencje na pobieranie komórek krwiotwórczych cytaferezą.

Oddział Hematologii i Transplantacji Szpiku posiada następujące akredytacje:

  • Akredytacja EBMT (European Group of Blood and Marrow Transplantation) na wykonywanie transplantacji od dawców niespokrewnionych (EBMT Accredited Unrelated Donor Bone Marrow Transplant and Harvest Centre No. 677).
  • Akredytacja NMDP (National Marrow Donor Program) (NMDP Accredited Transplant Center 471)
  • Członkostwo IBMTR (International Bone Marrow Transplant Registry) (IBMTR Team Number 283)
  • Certyfikaty jakości cytometrii przepływowej i członkowstwo EWGCCA.
  • Akredytacja Narodowego Programu Dawców Szpiku USA (NMDP – National Marrow Donor Program)

Akredytacja Narodowego Programu Dawców Szpiku USA (NMDP – National Marrow Donor Program) – rejestr NMDP powstał w 1986 roku, jego siedziba znajduje się w Minneapolis. NMDP to obecnie największy na świecie rejestr dawców szpiku. W jego bazie danych znajduje się ponad 7.400.000 potencjalnych dawców, z których ponad połowa jest przebadana w obu klasach HLA. NMDP prowadzi rekrutację dawców za pośrednictwem 86 ośrodków amerykańskich i kilku zagranicznych (zlokalizowanych w Niemczech, Holandii, Norwegii, Szwecji i Izraelu). NMDP kooperuje z 14 rejestrami zagranicznymi, w których poszukiwania prowadzone są automatycznie. Pierwszy przeszczep szpiku od amerykańskiego dawcy szpiku został pomyślnie przeprowadzony w Katowicach w 1999r.

Informacje dla Członków PLRG

Do pobrania

Poradnik dla pacjentów po przeszczepie szpiku

Protokół leczenia DAC +/- HD Ara C

Oświadczenie badanego

KHiTS informacja dla badanego

Ośr. PALG informacja dla badanego

Zalecane badania laboratoryjne

SWOG klasyfikacja cytogenetyczna

Załącznik 1 schemat ideowy DAC +/- HD Ara C

Polisa ubezpieczeniowa dla ośrodka katowickiego

Warunki ubezpieczenia dla ośrodka katowickiego

Galeria

Wszelkie prawa zastrzeżone © 2016 Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny im. A. Mielęckiego ŚUM